مستحبّات و مکروهات خرید و فروش

احكام خريد و فروش

از امام صادق(ع) روايت شده: «كسى كه مى‏خواهد خريد و فروش كند، بايد احكام آن را ياد بگيرد. و اگر پيش از ياد گرفتن احكام آن خريد و فروش كند، به واسطه معامله‏هاى باطل و شبهه‏ناك به هلاكت مى‏افتد».


مستحبّات خريد و فروش

مسأله 2113 ـ ياد گرفتن احكام معاملات به قدرى كه مورد احتياج است لازم است، و مستحب است فروشنده بين مشتريها در قيمت جنس فرق نگذارد و در قيمت جنس سخت گيرى نكند، و كسى كه با او معامله كرده اگر پشيمان شود و از او تقاضا كند كه معامله را به هم بزند بپذيرد.
مسأله 2114 ـ اگر انسان نداند معامله‏اى كه كرده صحيح است يا باطل، نمى‏تواند در مالى كه گرفته تصرّف نمايد (مگر آن كه طرفين معامله، قطع نظر از معامله، راضى به تصرّف يكديگر در مال هم باشند) ولى چنانچه در موقع معامله، احكام آن را مى‏دانسته و بعد از معامله شك كند، تصرّف او اشكال ندارد و معامله صحيح است.
مسأله 2115 ـ كسى كه مال ندارد و مخارجى بر او واجب است مثل خرج زن و بچّه، بايد كسب كند و براى كارهاى مستحب مانند وسعت دادن به عيالات و دستگيرى از فقرا، كسب كردن مستحب است.

 

مكروهات خريد و فروش

مسأله 2116 ـ برخى از امورى كه در معامله مكروه مى‏باشد از اين قرار است:
اول: آنكه براى خريدن جنسى كه ديگرى مى‏خواهد بخرد وارد معامله او شود.
دوم: فروختن به كسى كه براى وقت گرانى احتكار مى‏كند.
سوم: بيان نكردن عيب‏هاى جنس در صورتى كه غشّ نباشد و الاّ حرام است.
چهارم: قسم خوردن اگر راست باشد وگرنه حرام است.
پنجم: بيش از مقدار نياز از مؤمن سود بگيرد.
ششم: آن كه كسى از اهل شهر در خريد و فروش وكيل بازرگانان غريب شود.