غوص

جواهرى كه به واسطه غوص در دريا به دست مى‏‌آيد

مسأله 1882 ـ اگر بواسطه غوّاصى يعنى فرو رفتن در دريا لؤلؤ و مرجان يا جواهر ديگرى كه با فرو رفتن در دريا بيرون مى‏آيد بيرون آورند، روييدنى‏باشد، يا معدنى، چنانچه بعد از كم كردن مخارجى كه براى بيرون آوردن آن كرده‏اند، قيمت آن به هجده نخود طلا برسد، بايد خمس آن را بدهند، چه در يك دفعه آن را از دريا بيرون آورده باشند يا در چند دفعه، آنچه بيرون آمده از يك جنس باشد يا از چند جنس، و همچنين اگر چند نفر آن را بيرون آورده باشند.
مسأله 1883 ـ اگر بدون فرو رفتن در دريا به وسيله اسبابى جواهر بيرون آورد يا از روى آب دريا، يا از كنار دريا جواهر بگيرد، در صورتى بايد خمس آن را بدهد كه اين كار شغلش باشد و از مخارج سالش به تنهايى يا با منفعت‏هاى ديگر زياد بيايد.
مسأله 1884 ـ خمس ماهى و حيوانات ديگرى كه انسان بدون فرو رفتن در دريا مى‏گيرد در صورتى واجب است كه براى كسب بگيرد و به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر باشد.
مسأله 1885 ـ اگر انسان بدون قصد اين كه چيزى از دريا بيرون آورد در دريا فرو رود و اتّفاقا جواهرى به دستش آيد در صورتى كه قصد كند كه آن چيز ملكش باشد بايد خمس آن را بدهد.
مسأله 1886 ـ اگر انسان در دريا فرو رود و حيوانى را بيرون آورد و در شكم آن جواهرى پيدا كند كه قيمتش هيجده نخود طلا يا بيشتر باشد چنانچه آن حيوان مانند صدف باشد كه نوعا در شكمش جواهر است، بايد خمس آن را بدهد و اگر اتّفاقا جواهر بلعيده باشد احتياط آن است كه حكم گنج را در آن جارى كنند.
مسأله 1887 ـ اگر در رودخانه‏هاى بزرگ مانند دجله و فرات فرو رود و جواهرى بيرون آورد، چنانچه در آن رودخانه جواهر عمل مى‏آيد، بايد خمس آن را بدهد.
مسأله 1888 ـ اگر در آب فرو رود و مقدارى عنبر بيرون آورد كه قيمت آن هجده نخود طلا يا بيشتر باشد، بايد خمس آن را بدهد. و چنانچه از روى آب يا از كنار دريا به دست آورد، اگر قيمت آن به مقدار هجده نخود طلا هم نرسد در صورتى كه اين كار كسبش باشد و به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر او از مخارج سالش زياد بيايد، بايد خمس آن را بدهد.
مسأله 1889 ـ كسى كه كسبش غوّاصى يا بيرون آوردن معدن است اگر خمس آنها را بدهد و چيزى از مخارج سالش زياد بيايد، لازم نيست دوباره خمس آن را بدهد.
مسأله 1890 ـ اگر بچّه‏اى معدنى را بيرون آورد يا مال حلال مخلوط به حرام داشته باشد يا گنجى پيدا كند، يا بواسطه فرو رفتن در دريا جواهرى بيرون آورد، ولىّ او بايد خمس آنها را بدهد و اگر ندهد خودش بايد پس از بلوغ خمس آن را بدهد.