گنج

گنج

مسأله 1869 ـ گنج مالى است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد و كسى آن را پيدا كند و طورى باشد كه به آن، گنج بگويند.
مسأله 1870 ـ اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند، مال خود اوست و بايد خمس آن را بدهد.
مسأله 1871 ـ نصاب گنج 105 مثقال نقره يا پانزده مثقال طلا است، يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج به دست مى‏آورد، بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده به 105 مثقال نقره يا پانزده مثقال طلا برسد، بايد خمس آن را بدهد.
مسأله 1872 ـ اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند و بداند مال كسانى كه قبلاً مالك آن زمين بوده‏اند نيست، مال خود او مى‏شود و بايد خمس آن را بدهد ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است، بايد به او اطّلاع دهد و چنانچه معلوم شود مال او نيست، بايد به كسى كه پيش از او مالك زمين بوده اطّلاع دهد و به همين ترتيب به تمام كسانى كه پيش از او مالك زمين بوده‏اند خبر دهد و اگر معلوم شود مال هيچ يك آنان نيست مال خود او مى‏شود و بايد خمس آن را بدهد.
مسأله 1873 ـ اگر در ظرفهاى متعدّدى كه در يك جا دفن شده مالى را پيدا كند كه قيمت آنها روى هم 105 مثقال نقره يا پانزده مثقال طلا باشد، بايد خمس آن را بدهد و همچنين اگر در چند جا گنج پيدا كند و قيمت مجموع به نصاب برسد .
مسأله 1874 ـ اگر دو نفر گنجى پيدا كنند كه قيمت آن به 105 مثقال نقره يا پانزده مثقال طلا برسد، بايد خمس آن را بدهند.
مسأله 1875 ـ اگر كسى حيوانى را بخرد و در شكم آن مالى پيدا كند چنانچه احتمال دهد كه مال فروشنده است، بنابر احتياط واجب بايد به او خبر دهد و اگر معلوم شود مال او نيست، بايد به ترتيب، صاحبان قبلى آن را خبر كند و چنانچه معلوم شود كه مال هيچ يك آنان نيست، مال خود اوست و خمس آن واجب نيست مگر آن كه از سر سال اضافه بياورد.