کفّاره روزه

مواردى كه قضا و كفّاره واجب است

مسأله 1722 ـ اگر در روزه رمضان عمداً قى كند يا در شب جنب شود و به تفصيلى كه در مسأله 1695 گفته شد سه مرتبه بيدار شود و بخوابد و تا اذان صبح بيدار نشود فقط بايد قضاى آن روز را بگيرد و چنانچه عمداً اماله كند بنابر احتياط واجب قضا نمايد و اگر عمداً سر زير آب ببرد بايد كفّاره هم بدهد ولى اگر كار ديگرى كه روزه را باطل مى‏كند عمداً انجام دهد در صورتى كه مى‏دانسته آن كار روزه را باطل مى‏كند قضا و كفّاره بر او واجب مى‏شود.
مسأله 1723 ـ اگر بواسطه ندانستن مسأله كارى انجام دهد كه روزه را باطل مى‏كند، چنانچه مى‏توانسته مسأله را ياد بگيرد، كفّاره بر او ثابت مى‏شود و اگر نمى‏توانسته مسأله را ياد بگيرد يا اصلاً ملتفت مسأله نبوده يا يقين داشته كه فلان چيز روزه را باطل نمى‏كند، كفّاره بر او واجب نيست.


كفّاره روزه

مسأله 1724 ـ كسى كه كفّاره روزه رمضان بر او واجب است، بايد يك بنده آزاد كند يا به دستورى كه در مسأله بعد گفته مى‏شود دو ماه روزه بگيرد، يا شصت فقير را سير كند يا به هر كدام يك مُد كه تقريبا ده سير است طعام يعنى گندم يا جو و مانند اينها بدهد و چنانچه اينها برايش ممكن نباشد هر چند مد كه مى‏تواند به فقرا طعام بدهد و اگر نتواند طعام بدهد بايد استغفار كند، اگرچه مثلاً يك مرتبه بگويد «استغفر اللّه‏» و در فرض اخير بايد هر وقت بتواند، كفّاره را بدهد.
مسأله 1725 ـ كسى كه مى‏خواهد دو ماه كفّاره روزه رمضان را بگيرد، بايد سى‏و يك روز آن را پى در پى بگيرد و اگر بقيه آن پى در پى نباشد اشكال ندارد.
مسأله 1726 ـ كسى كه مى‏خواهد دو ماه كفّاره روزه رمضان را بگيرد، نبايد موقعى شروع كند كه در بين سى و يك روز روزى باشد كه مانند عيد قربان، روزه آن حرام است.
مسأله 1727 ـ كسى كه بايد پى در پى روزه بگيرد، اگر در بين آن بدون عذر يك روز روزه نگيرد، يا وقتى شروع كند كه در بين آن به روزى برسد كه روزه آن واجب است، مثلاً به روزى برسد كه نذر كرده آن روز را روزه بگيرد، بايد روزه‏ها را از سر بگيرد.
مسأله 1728 ـ اگر در بين روزهايى كه بايد پى در پى روزه بگيرد عذرى مثل حيض يا نفاس، يا سفرى كه در رفتن آن مجبور است، براى او پيش آيد، بعد از برطرف شدن عذر واجب نيست روزه‏ها را از سر بگيرد بلكه بقيه را بعد از برطرف شدن عذر بجا مى‏آورد.
مسأله 1729 ـ اگر به چيز حرامى روزه خود را باطل كند، چه آن چيز ذاتا حرام باشد مثل شراب و زنا، يا به جهتى حرام شده باشد، مثل نزديكى كردن با عيال خود در حال حيض، يك كفّاره كافى است ولى احتياط مستحب آن است كه كفّاره جمع بدهد.
مسأله 1730 ـ اگر روزه‏دار دروغى را به خدا و پيغمبر9 نسبت دهد يك كفّاره بر او واجب مى‏شود.
مسأله 1731 ـ اگر روزه‏دار در يك روز ماه رمضان چند مرتبه جماع كند، يك كفّاره بر او واجب است. ولى اگر جماع او حرام باشد بنابر احتياط مستحب كفّاره جمع بدهد.
مسأله 1732 ـ اگر روزه‏دار در يك روز ماه رمضان چند مرتبه كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد، براى همه آنها يك كفّاره كافى است.
مسأله 1733 ـ اگر روزه‏دار جماع حرام كند و بعد با حلال خود جماع نمايد يك كفّاره كافى است.
مسأله 1734 ـ اگر روزه‏دار كارى كه حلال است و روزه را باطل مى‏كند، انجام دهد مثلاً آب بياشامد و بعد كار ديگرى كه حرام است و روزه را باطل مى‏كند انجام دهد، مثلاً غذاى حرامى بخورد، يك كفّاره كافى است.
مسأله 1735 ـ اگر روزه‏دار آروغ بزند و چيزى در دهانش بيايد، چنانچه عمداً آن را فرو ببرد، روزه‏اش باطل است و بايد قضاى آن را بگيرد و كفّاره هم بر او واجب مى‏شود و اگر خوردن آن چيز حرام باشد، مثلاً موقع آروغ زدن، خون به دهان او بيايد و عمداً آن را فرو برد، بايد قضاى آن روز را بگيرد و بنابر احتياط مستحب، كفّاره جمع هم بدهد.
مسأله 1736 ـ اگر نذر كند كه روز معيّنى را روزه بگيرد، چنانچه در آن روز عمداً روزه خود را باطل كند، بايد يك بنده آزاد نمايد يا دو ماه پى در پى روزه بگيرد يا به شصت فقير طعام دهد.
مسأله 1737 ـ اگر به گفته كسى كه مى‏گويد مغرب شده افطار كند و بعد بفهمد مغرب نبوده است، قضا و كفّاره بر او واجب مى‏شود. ولى اگر خبر دهنده عادل بوده فقط قضاى آن روز واجب است.
مسأله 1738 ـ كسى كه عمداً روزه خود را باطل كرده اگر بعد از ظهر مسافرت كند، يا پيش از ظهر براى فرار از كفّاره سفر نمايد، كفّاره از او ساقط نمى‏شود بلكه اگر قبل از ظهر مسافرتى براى او پيش آمد كند، كفّاره بر او واجب است.
مسأله 1739 ـ اگر عمداً روزه خود را باطل كند و بعد عذرى مانند حيض يا نفاس يا مرض براى او پيدا شود، كفّاره بر او واجب نيست.
مسأله 1740 ـ اگر يقين كند كه روز اوّل ماه رمضان است و عمداً روزه خود را باطل كند بعد معلوم شود كه آخر شعبان بوده كفّاره بر او واجب نيست.
مسأله 1741 ـ اگر انسان شك كند كه آخر رمضان است يا اوّل شوّال و عمداً روزه خود را باطل كند، بعد معلوم شود اوّل شوّال بوده كفّاره بر او واجب نيست.
مسأله 1742 ـ اگر روزه‏دار در ماه رمضان با زن خود كه روزه دار است جماع كند، چنانچه زن را مجبور كرده باشد، كفّاره روزه خودش و روزه زن را بايد بدهد و اگر زن به جماع راضى بوده، بر هر كدام يك كفّاره واجب مى‏شود.
مسأله 1743 ـ اگر زنى شوهر روزه دار خود را مجبور كند كه جماع نمايد، يا كار ديگرى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد، واجب نيست كفّاره روزه شوهر را بدهد و بر شوهر او نيز كفّاره واجب نيست.
مسأله 1744 ـ اگر روزه‏دار در ماه رمضان، با زن خود كه روزه‏دار است جماع كند، چنانچه به طورى زن را مجبور كرده باشد كه از خود اختيارى نداشته باشد و در بين جماع، زن راضى شود، بايد مرد دو كفّاره و زن يك كفّاره بدهد و اگر زن با اراده و اختيار، عمل را انجام دهد اگرچه مجبورش كرده باشد مرد بايد كفّاره خودش و زن را بدهد.
مسأله 1745 ـ اگر روزه‏دار در ماه رمضان با زن روزه‏دار خود كه خواب است جماع نمايد، يك كفّاره بر او واجب مى‏شود و روزه زن صحيح است و كفّاره هم بر او واجب نيست.
مسأله 1746 ـ اگر مرد زن خود را مجبور كند كه غير جماع كار ديگرى كه روزه را باطل مى‏كند بجا آورد، كفّاره زن را نبايد بدهد و بر خود زن هم كفّاره واجب نيست.
مسأله 1747 ـ كسى كه بواسطه مسافرت يا مرض روزه نمى‏گيرد، نمى‏تواند زن روزه دار خود را مجبور به جماع كند، ولى اگر او را مجبور نمايد بنابر احتياط بايد كفّاره‏اش را بدهد.
مسأله 1748 ـ انسان نبايد در بجا آوردن كفّاره كوتاهى كند، ولى لازم نيست فوراً آن را انجام دهد.
مسأله 1749 ـ اگر كفّاره بر انسان واجب شود و چند سال آن را بجا نياورد، چيزى بر آن اضافه نمى‏شود.
مسأله 1750 ـ كسى كه بايد براى كفّاره يك روز، شصت فقير را طعام بدهد اگر به شصت فقير دسترسى دارد نبايد به هر كدام از آنها بيشتر از يك مد كه تقريبا ده سير است طعام بدهد، يا يك فقير را بيشتر از يك مرتبه سير نمايد، ولى چنانچه انسان اطمينان داشته باشد كه فقير طعام را به عيالات خود مى‏دهد يا به آنها مى‏خوراند مى‏تواند براى هر يك از عيالات فقير اگرچه صغير باشند يك مد به آن فقير بدهد.
مسأله 1751 ـ كسى كه قضاى روزه رمضان را گرفته، اگر بعد از ظهر عمداً كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد، بايد به ده فقير هر كدام يك مد كه تقريبا ده سير است طعام بدهد و اگر نمى‏تواند بايد سه روز پى در پى روزه بگيرد.