شرایط واجب شدن

احكام زكات

مسأله 1916 ـ زكات نُه چيز واجب است: اوّل: گندم. دوم: جو. سوم: خرما. چهارم: كشمش. پنجم: طلا. ششم: نقره. هفتم: شتر. هشتم: گاو. نهم: گوسفند. و اگر كسى مالك يكى از اين نُه چيز باشد، با شرايطى كه بعداً گفته مى‏شود بايد مقدارى كه معيّن شده به يكى از مصرفهايى كه دستور داده‏اند برساند.
مسأله 1917 ـ سُلت كه دانه‏اى است به نرمى گندم و خاصيت جو دارد زكات ندارد، ولى «عَلَس» كه مثل گندم است و خوراك مردمان صنعا بوده در صورتى كه به آنها جو و گندم بگويند زكاتش واجب و در غير اين صورت واجب نيست.


شرايط واجب شدن زكات


مسأله 1918 ـ زكات در صورتى واجب مى‏شود كه مال به مقدار نصاب كه بعداً گفته مى‏شود برسد و مالك آن، بالغ و عاقل و آزاد باشد و بتواند در آن مال تصرّف كند.
مسأله 1919 ـ بعد از آن كه انسان دوازده ماه مالك گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره بود، بايد زكات آن را بدهد. ولى از اوّل ماه دوازدهم نمى‏تواند طورى در مال تصرّف كند كه مال از بين برود و اگر تصرّف كند ضامن است و چنانچه در ماه دوازدهم بدون اختيار او بعضى از شرطهاى زكات از بين برود زكات بر او واجب نيست.
مسأله 1920 ـ اگر مالك گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در بين سال بالغ شود، زكات بر او واجب نيست.
مسأله 1921 ـ زكات گندم و جو وقتى واجب مى‏شود كه به آنها گندم و جو گفته شود و زكات كشمش وقتى واجب مى‏شود كه انگور است، و موقعى هم كه خرما قدرى خشك شود كه به او تمر بگويند زكات آن واجب مى‏شود. ولى وقت دادن زكات در گندم و جو موقع خرمن شدن و جدا كردن كاه آنها و در خرما و كشمش موقعى است كه خشك شده باشند.
مسأله 1922 ـ اگر موقع واجب شدن زكات گندم و جو و كشمش و خرما كه در مسأله پيش گفته شد، صاحب آنها بالغ باشد، بايد زكات آنها را بدهد.
مسأله 1923 ـ اگر صاحب گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در تمام سال ديوانه باشد، زكات بر او واجب نيست. ولى اگر در مقدارى از سال ديوانه باشد و در آخر سال عاقل گردد چنانچه ديوانگى او به قدرى كم باشد كه مردم بگويند در تمام سال عاقل بوده زكات بر او واجب است.
مسأله 1924 ـ اگر صاحب گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در مقدارى از سال مست يا بيهوش شود، زكات از او ساقط نمى‏شود. و همچنين است اگر موقع واجب شدن زكات گندم و جو و خرما و كشمش مست يا بيهوش باشد.
مسأله 1925 ـ مالى را كه از انسان غصب كرده‏اند و نمى‏تواند در آن تصرّف كند زكات ندارد، و نيز اگر زراعتى را از او غصب كنند و موقعى كه زكات آن واجب مى‏شود در دست غصب كننده باشد، موقعى كه به صاحبش برمى‏گردد زكات ندارد.
مسأله 1926 ـ اگر طلا و نقره يا چيز ديگرى را كه زكات آن واجب است قرض كند و يك سال نزد او بماند، بايد زكات آن را بدهد و بر كسى كه قرض داده چيزى واجب نيست.